تبلیغات
مسجد نور مذهب اهل بیت علیهم السلام - دعای فرج























لحظه ای تفکر
---------------------


سوال
با دقت در عبارت «یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ یَا عَلِیُّ یَا مُحَمَّدُ اكْفِیَانِی فَإِنَّكُمَا كَافِیَانِ» یعنی؛ ای محمد و ای علی مرا کفایت کنید که شما دو بزرگوار مرا کافی هستید. سوالی که ذهن مرا مشغول کرده این است که؛ کافی هستید یعنی چه؟ یعنی؛ معاذا بالله دیگر نیازی به خدا هم نیست؟! آیا این بخش از دعای فرج را بعدها غالیان و افراطیان به دعا افزوده‌اند؟ تعارض این کلمات را با کتاب خدا چه کنیم؟ که قرآن بارها با تأکید می‌گوید: «حسبنا الله ونعم الوکیل» (1) «الیس الله بکاف عبده» (2) مگر خدا پرستنده‌اش را کفایت نمی‌کند؟ آیا این دعا از پیامبر یا امام معصوم نقل شده است؟

جواب
---------

مرحوم علامه مجلسی به نقل از مرحوم طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان می‌آورد: دعای مشهور به دعای فرج دعایی بوده است که حضرت امام زمان علیه السلام به فردی به نام محمد بن احمد بن ابی اللیث در تشرفی که نسبت به ایشان روا داشتند تعلیم دادند و او که از دست دشمنان امنیت نداشت به برکت این دعا نجات یافت ! می‌گوید: امام زمان علیه السلام به من چنین تعلیم داد: الهی عَظُمَ الْبَلاءُ وَبَرِحَ الْخَفآءُ وَانْکَشَفَ الْغِطآءُ وَانْقَطَعَ الرَّجآءُ وَضاقَتِ الاَْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّمآءُ وَ اَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَ اِلَیْکَ الْمُشْتَکی وَ عَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِی الشِّدَّةِ وَ الرَّخآءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَ الِ مُحَمَّد اُولِی الاَْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَ عَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنّا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِیُّ اِکْفِیانی فَاِنَّکُما کافِیانِ وَ انْصُرانی فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنی اَدْرِکْنی اَدْرِکْنی (3) مرحوم کفعمی نیز نقل می‌کند که این دعایی بود که حضرت امام زمان علیه السلام به فردی زندانی تعلیم دادند که او به برکت این دعا از زندان رهایی یافتند که مرحوم کفعمی دعا را با اضافه این جملات نقل می‌کند: «...الساعه الساعه الساعه العجل العجل العجل یا ارحم الراحمین بمحمد و آله الطاهرین» (4) مضمون این دعا در کتاب وسائل الشیعه (5) و جمال الاسبوع (6) نیز نقل شده است. بنابراین دعا از حیث سند معتبر است و علمای بزرگ آن را در کتب خود نقل کرده‌اند.

حال آیا جمله «اکفیانی فانکما کافیان؛ مرا کفایت کنید زیرا شما کفایت کننده هستید» با آیات قرآن که خداوند را کافی و کفایت کننده می‌داند تعارض دارد یا ندارد ؟!


پاسخ روشن است که هیچ گونه تعارضی بین فراز مذکور و آیات قرآن نیست برای اینکه
درخواست کفایت کردن از غیر خدا دو صورت دارد: اول؛ گاهی این درخواست با این اعتقاد است که طرف مقابل در کفایت کردن و کمک رسانی مستقل و بی‌نیاز از خدا بوده و از موضع استقلال انسان را یاری می‌کند! بی شک درخواست کفایت کردن با این اعتقاد عین شرک است و مخالف آیات قرآن می‌باشد. دوم؛ در این صورت درخواست کفایت کردن از دیگران به قید استقلال و بی‌نیازی از خداوند نیست، بلکه با این اعتقاد این درخواست مطرح می‌شود که کفایت کنندگان با قدرت و نیرو و اجازه‌ای که خداوند به آنان داده انسان را یاری کنند. چنین کمک‌خواهی و درخواست کفایتی عین توحید است زیرا جهان آفرینش جهان اسباب و مسببات است و فیض الهی طبق مشیت خدا از مجاری یک رشته اسباب به انسان می رسد و سبب در کار خود استقلال ندارد و به امر الهی کار خود را صورت می دهد. بنابراین اگر درخواست کفایت دیگران را منوط به اذن الهی و مشیت او شمردیم و آنها را موجودی ممکن و غیر مستقل دانستیم، در واقع این درخواست کفایت از خداست که به این فرد قدرت و توانایی داده که دیگران را کفایت کند اگر چه به ظاهر درخواست کفایت از غیر خداست. لذا خداوند در قرآن خطاب به پیامبرش می‌گوید به مشرکان بگوید: «آنها که کافر شده اند می گویند تو پیامبر نیستی، بگو کافی است که خداوند و کسی که علم الکتاب نزد اوست گواه من باشند» (7) پیامبر صلی الله علیه و آله در کنار خداوند، شهادت دادن کسی که علم الکتاب نزد اوست (حضرت امیرالمومنین علیه السلام) را کافی در اثبات نبوت خود می‌داند، در حالی که شما می‌گویید تنها باید خداوند کافی برای بنده‌اش باشد. حضرت امیرالمومنین امام علی بن ابیطالب علیهماالسلام بر اساس علم و قدرتی که خداوند به او داده، کفایت کننده پیامبر صلی الله علیه و آله در اثبات نبوتش است و این کفایت کنندگی به اذن و مشیت الهی است  و هیچ منافاتی با توحید ندارد. ما هم اگر در دعای مذکور از پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و حضرت امیرالمومنین امام علی بن ابیطالب علیهماالسلام درخواست کفایت می‌کنیم، آنان را مستقل نمی‌دانیم بلکه با این اعتقاد درخواست می‌کنیم که با قدرت و اذنی که خداوند به شما داده است ما را کفایت و یاری کنید و این عین درخواست کفایت کردن از خداست. خداوند در برابر کسانی که غیر خدا را به صورت مستقل و استقلالی برای خود کافی می‌دانستند، تصریح می‌کنند که تنها کفایت کننده خداوند است و هیچ کس بدون اذن او توانایی کفایت دیگری را ندارد.



(1) سوره آل عمران _ آیه 173
(2) سوره زمر _ آیه 36
(3) بحار الانوار _ علامه مجلسی _  ج 53 _ ص 276
(4) المصباح _ کفعمی _ ص176
(5) وسائل الشیعه _ شیخ حر عاملی _ ج8 _ ص186
(6) جمال الاسبوع _ سید علی بن طاووس حلی _ ص280
(7) سوره رعد _ آیه 43






طبقه بندی: مکتب و مذهب اهل بیت علیهم السلام، قرآن و امیرالمومنین علیه السلام، 12 امام و خلیفه الهی، گفتار معصومین، آثار مسجد، سنت و سیره پیامبر أعظم صلی الله علیه و آله، امام علی بن ابی طالب علیهماالسلام، امام زمان مهدی، موجود موعود علیه السلام، مراجع تقلید پیرو مکتب و مذهب اهل بیت علیهم السلام، پرسش و پاسخ، مذهب شافعیه، لحظه ای تفکر، تصاویر،
برچسب ها: دعای فرج - یا محمد - یا علی - اکفیانی، کفایت مستقل - کفایت باذن الله، پرسش پاسخ - دعای فرج، لحظه ای تفکر - تصاویر،
دنبالک ها: مسجدنور مذهب اهل بیت ارومیه،

تاریخ : یکشنبه 16 اردیبهشت 1397 | 12:41 ق.ظ | نویسنده : پیرو فاروق أعظم | نظر یادتون نره !

  • | |